زنجان طبیعت بکر
در فرهنگ عامه مردمان ،زنجان روزهای سرد زمستان تقسیم بندی خاص خود را دارد که معروف ترین آنها دو چله با نامهای بویوک چیله و کیچیک چیله به ترتیب ٤٥ و ۲۰ روزه از اول دی ماه شروع شده و تا اواخر بهمن ماه ادامه دارد در باورمردمان قدیم این دو را خواهر میدانند که روزی زیر درخت تناوری میروند و با همدیگر پیمان میبندند سرما و کولاکی برپا کنند که مردمان آبادی را به زانو درآورد و در این میان هر کدام بیشتر کولاک کرد پیروز میدان خواهد بود. خواهر بزرگ یعنی بویوک چیله موفق میشود و خواهر کوچک تر یعنی کیچیک چیله را که فقط ۲۰ روز عمر دارد از میدان به در میکند و پیروز میدان میشود.
جاذبه های تاریخی
نگاره های سنگی ویر داش کسن): معبد صخره ای داش کسن به معنای سنگ تراشیده یا بریده سنگ در جنوب شرقی روستای ویر در سینه کش ارتفاعات محلی سلطانیه قرار دارد. بنای گنبد سلطانیه در ۱۳ کیلومتری جاده زنجان به طرف شهر خدابنده در شهر سلطانیه با ارتفاع ٤/٥ متر، سومین بنای گنبد دار تاریخی در جهان است. کهن ترین بنای آرامگاهی ابهر در منتهی الیه جنوبی ابهر قرار گرفته است. قلعه بهستان در يك كيلومتری جنوب شرق روستای « بهستان» در بخش ماه نشان بقایای دو توده معماری صخره ای بزرگ به فاصله صد متر از یکدیگر دیده میشود. قلعه مهره صخره ای در حدود پانصد متری شمال شرق روستای «ارزه خوران در کرانه جنوبی رودخانه قلعه چای ماهنشان قرار دارد میل خوبین روستای تاریخی «خوبین» قرار دارد. قلعه مهر صخره ای در حدود پانصد متری شمال شرق روستای «ارزه خوران در کرانه جنوبی رودخانه قلعه چای ماهنشان قرار دارد قلعه یا حصار شهر زنجان از آثار سلجوقیان که در فتنه مغول قسمت اعظم آن تخریب شد قلعه شمیران در ناحیه طارم علیای زنجان به دوره پیش از اسلام مربوط است. قلعه سانسیز به گور قلعه شهرت دارد به دوره ساسانیان می رسد. ستی قلعه در ناحیه ماه نشان به دوره ساسانیان می رسد. قلعه قمچی در دهکده ارکبین ۱۱۰ کیلومتری (زنجان) به ۹۰۰ سال پیش از میلاد می رسد. قلعه قلابر در روستایی به همین نام در ۵۲ کیلومتری جنوب شهرزنجان واقع شده است. میل خوبین از مهم ترین بناهای دیدنی شهرستان ایجرود است که بر فراز ارتفاعات جنوبی و مشرف به روستای قدیمی و سرسبز خویین در کیلومتر ٦۰ جاده زنجان - بيجار واقع شده است. عمارت ذوالفقاری (کلاه فرنگی در بخشی از بافت تاریخی شهر زنجان در محله قدیمی دالان آلتی قرار دارد بنای رختشویخانه این بنا در داخل شهر زنجان واقع شده و بنای نسبتاً وسیعی است که جهت شستشوی لباس توسط عموم مورد استفاده قرار می گرفته است. خانه توفیقی: در محله ای که به خرابه رجی» معروف بود قرار دارد. كوشك معين در میان مزرعهها و باغهای جنوب غرب شهر زنجان كوشك زیبای معین قرار دارد این بنا در اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی توسط معين النجار ساخته شد. کشتارگاه زنجان در محله قدیمی توپ آغاجی»، در ضلع جنوب غربی شهر زنجان در اوایل حکومت پهلوی اول توسط اولین شهردار زنجان علی اکبر خان توفیقی ساخته شد. مقبره قیدار نبی بنای آرامگاهی قیدار نبی در جنوب غربی شهرستان قیدار(خدابنده) و در دامنه ارتفاعات با همین نام قرار دارد. مقبره مولانا حسن کاشی در زمان شاه طهماسب صفوی در جنوب شرق محوطه تاریخی گنبد سلطانیه ساخته شد. شیخ براق :بابا از بزرگان مسلک مولویه و خاصان دربار سلطان محمد خدابنده الجایتو) بوده است. بقعه امامزاده ام البنين بقعه امامزاده ام البنین از بقعه های قدیمی شهرستان زنجان است که در ۳۰ کیلومتری جنوب خاوری شهر زنجان و در روستای سلمان کندی قرار دارد
سوغات
شیرینی شستی از مهمترین سوغاتی های زنجان را در ایام نوروز در هر خانه ای خواهید یافت زنان زنجانی شیرینی شستی را در خانه هایشان تهیه میکنند نان اردک زنجان با آرد ،بربری ،شیر تخم مرغ، شکر، بکینگ پودرو روغن تهیه میشود و گاهی قنادان به سلیقه خود در آن آب پنیرهممی ریزند. پس از اینکه خمیر نان اردک آماده شد آن را در روغن سرخ می کنند. انگشت پیچک زنجانیها در تهیه انگشت پیچ از سفیده تخم مرغ گلاب، شکر و آب استفاده می.کنند ترکیب این مواد باهم موجب تشکیل یافت سفتی شبیه به عسل می شود.
جاذبه های طبیعی
غار کتله خور از زیباترین غارهای جهان در ۱۴۰ کیلومتری جنوب غربی زنجان در جنوب روستای گرماب قرار دارد. غار للجیک در ۳۵ کیلومتری جنوب غربی شهرستان زنجان در ارتفاعات مشرف به روستای «حاج ارش قرار دارد. غار خرمنه سر در روستای «شاه نشین» در بلندای کوه خرمنه سر در ارتفاع ۱۶۰۰ متری قرار دارد. سنگهای خارا و سنگهای سفید آهکی به صورت ستونهای استالاکتیت و آویزههای استالاکمیت مانند چلچراغ های زیبا از سقف این غار آویزان است. چشمه آب معدنی و تنق در ۲۱ کیلومتری جاده زنجان - میانه در دهکده وننق» قرار دارد. چشمه های دیگر عبارتند از چشمه آبگرم روستای آرکوین در بخش ایجرود جاده بیجار چشمه آبگرم روستای ابدال در جنوب غربی جاده زنجان تبریز چشمه آبگرم روستای سرکاب در جنوب شرقی قیدار آبشار شارشار در جوار روستای اتهم . در شمال شرقی زنجان در بهار و تابستان از تفرجگاههای مهم شهر زنجان به شمار می رود. دودکش جن یکی از ساختارهای ژئومورفولوژیکی در دامنه های منتهی به رودخانه قزل اوزن در منطقه ماهنشان است. بلندترین و شاخص ترین آنها دودکش جن روستای ایلی بلاغ است. منطقه حفاظت شده انگوران زیستگاه حیات وحش و گونه های گیاهی از مناطق حفاظت شده استان زنجان است منطقه حفاظت شده سرخ آباد این منطقه در بخشهای طارم علیا و قره پشتلو قرار دارد و در سال ۱۳۷۵ ش در شورای عالی حفاظت محیط زیست به تصویب رسیده است. پناهگاه حیات وحش انگوران به مساحت سی و پنج هزار هکتار در یکصد کیلومتری جنوب غرب ،زنجان در حوزه شهرستان ماه نشان قرار دارد.
هنر و صنایع دستی
چاقوسازی در زنجان با مهارت خاصی به دست استادان این صنعت ساخته می.شود ظرافت تناسب ، تنوع قدرت برش و تیغه از شهرت فراوانی برخوردار است. مسگری کوره ذوب مس در سگزآباد قزوینو دیگر معادن مس زنجان را به لحاظ تولید مصنوعات مسی شهره کرده است. فرش زنجان فرشهای صادراتی زنجان از بهترین جلوه های فرهنگیاین استان هستند به طوریکه فرش بافان این خطه هنر و مهارت خود را در راستای تکامل هنر سرزمینشان قرار داده اند. تابلو معرق منبت روی چوب هنر کنده کاری بر حسب نوع برجستگی به منبت کم ،برجسته منبت نیم برجسته مثبت تمام برجسته و پیکره تقسیم میشود که منبت کاران زنجانی به منبت کاری نیم برجسته و تمام برجسته هنر می ورزند.
خوش خوراکی
جغور بغور از غذاهای محلی و خاص زنجان است. در شیراز به آن تونوی یا تو تابهای میگویند و در استان گیلان واویشکا؛ جالب آنکه این غذا خوراک ملی اسکاتلند هم به شمار می رود و با عنوان هگیس آن را می شناسند. در طبخ جغور بغور جگر سفید و سیاه خرد شده را با سیب زمینی و پیاز سرخ میکنند و به آن ادویه نمک فلفل زرد چوبه ..... اضافه میکنند در بیشتر موارد این مخلوط را با رب یا رب انار هم تفت میدهند در اکثر دکه ها و رستورانهای زنجان هنگام صبح جغور بغور داغ و خوشمزه سرو میشود.آلوچه با مرغ این غذا عطر و بویی بی نظیر دارد و با برنج سرو میشود ابتدا مرغ و پیاز را خوب تفت داده و با هویج و آلو برغان که از پیش سرخ شده، مخلوط کرده و به آن رب را اضافه میکنند. د شش انداز از غذاهای سنتی مشترک ،گیلان شیراز و زنجان است که در هر یک از این شهرها به روشهای متنوع طبخ میشود که شباهت قابل توجهی به خاگینه خرما دارد برای تهیه شش انداز زنجانی ابتدا خرما، گردو و کشمش را به خوبی با پیاز پخته و سپس تخم مرغ های همزده را به مواد تفت داده شده اضافه میکنند
برچسب: ویلا های ارزان زنجان,
نویسنده: احمد محمدی